Belém (18 listopada 2025 r.).
Dziesięć lat po podpisaniu porozumienia paryskiego widać wyraźne postępy: globalne emisje na mieszkańca spadają, energia odnawialna zyskuje na znaczeniu, a ponad 100 krajów przyjęło własne cele klimatyczne w zakresie zerowej emisji netto. Mimo to tempo tych zmian pozostaje zbyt wolne, by osiągnąć założenia porozumienia paryskiego. Opublikowany dziś przez Germanwatch, NewClimate Institute i CAN International Indeks Skuteczności Działań w Zakresie Zmian Klimatu (CCPI) również pokazuje ten niejednoznaczny obraz sytuacji.
Podobnie jak w poprzednich latach, trzy pierwsze miejsca w rankingu pozostają nieobsadzone. Aby dostosować się do celów temperaturowych określonych w porozumieniu paryskim, kraje muszą znacząco przyspieszyć działania na rzecz klimatu.
Dania utrzymuje najwyższą pozycję w zestawieniu (4. miejsce). Zajmuje pierwsze miejsce w obszarze polityki klimatycznej i jest jednym z trzech państw ocenionych „bardzo wysoko” w kategorii energii odnawialnej. Kraj ten pozostaje liderem szczególnie w dziedzinie energetyki morskiej.
Tuż za Danią plasuje się Wielka Brytania (5. miejsce), która awansowała o jedną pozycję w porównaniu z rokiem ubiegłym. Wieloletnie działania tego kraju w zakresie polityki klimatycznej zaczynają przynosić wymierne efekty – Wielka Brytania już w zeszłym roku wycofała się z węgla. Jednocześnie ma jeszcze wiele do nadrobienia, zwłaszcza w obszarze energii odnawialnej, gdzie ocena pozostaje „niska”.
Na 6. miejscu znalazło się Maroko, które uzyskało ocenę „dobrą” we wszystkich kategoriach poza energią odnawialną – choć tam również odnotowuje „dobrą” tendencję wzrostową. Kraj ten wciąż charakteryzuje się bardzo niskimi emisjami per capita, a dodatkowo wyróżnia się dużymi inwestycjami w transport publiczny i ambitnym nowym celem klimatycznym na 2035 rok.
Niklas Höhne (NewClimate Institute), autor CCPI, podkreśla:
„Choć nadal nie możemy wskazać kraju, który osiągałby ogólnie bardzo dobre wyniki w łagodzeniu zmian klimatu, w poszczególnych kategoriach pojawiają się liderzy wyróżniający się ambitnymi rezultatami. Przykładem jest Pakistan, który zaskakuje niskimi emisjami i niskim zużyciem energii w przeliczeniu na mieszkańca. Podobnie jak w poprzednich latach, Norwegia, Dania i Szwecja pozostają wzorem w obszarze energii odnawialnej”.
Z drugiej strony znajdują się państwa, które wypadły najsłabiej w całym rankingu. Trzy ostatnie miejsca w CCPI zajmują: Arabia Saudyjska (67.), Iran (66.) oraz Stany Zjednoczone (65.). Jak podkreśla Thea Uhlich z Germanwatch, autorka indeksu: „Stany Zjednoczone odnotowały szczególnie duży spadek – obecnie zajmują trzecie miejsce od końca w klasyfikacji ogólnej, tuż za Rosją. Najwięksi producenci ropy i gazu pozostają praktycznie na tym samym poziomie i nie wykazują żadnych oznak odchodzenia od paliw kopalnych jako podstawy swojego modelu biznesowego. To oznacza utraconą szansę na przyjęcie kierunku przyszłości.”
„Na całym świecie obserwujemy pozytywny trend w rozwoju energii odnawialnych oraz elektryfikacji. Jednak wśród największych emitentów – państw G20 – widoczny jest również niepokojący obraz: tylko jedno państwo znalazło się w kategorii wysokiej, podczas gdy aż dziesięć zaklasyfikowano jako bardzo niskie” – podkreśla Uhlich.
Mimo że kraje G20 odpowiadają za ponad 75 procent globalnej emisji gazów cieplarnianych (GHG) i mają szczególną odpowiedzialność za działania na rzecz klimatu, jedynie Wielka Brytania osiąga w rankingu ocenę „wysoką”. Szczególnie alarmujące jest to, że dziesięć państw G20 nadal znajduje się w kategorii „bardzo niskiej” (Turcja, Chiny, Australia, Japonia, Argentyna, Kanada, Korea, Rosja, USA i Arabia Saudyjska), a kolejne trzy – RPA, Indonezja i Włochy – otrzymują ocenę „niską”.
Największy emitent dwutlenku węgla – Chiny (54. miejsce) – poprawił swoją pozycję o jedno miejsce, jednak mimo silnego rozwoju w kierunku elektryfikacji kraj ten wciąż otrzymuje ocenę „bardzo niską”. Jedynie w obszarze polityki klimatycznej Chiny uzyskują ocenę „wysoką”.
W pierwszym kwartale 2025 r. odnotowano spadek chińskich emisji, co może sugerować, że kraj ten osiągnął już punkt szczytowy.
Janet Milongo (CAN International) podkreśla:
„Postępy poszczególnych krajów w rozwoju energii odnawialnej muszą iść w parze z pełnym, szybkim i sprawiedliwym wycofywaniem paliw kopalnych. Wiodąca pozycja Chin w obszarze pojazdów elektrycznych, akumulatorów i energii odnawialnej pokazuje kierunek niezbędnej transformacji energetycznej, jednak ten postęp jest osłabiany przez dalszą ekspansję węgla i innych paliw kopalnych. Kraj nie może być liderem klimatycznym, jeśli jednocześnie wspiera rozwój czystej energii i paliw kopalnych. Aby utrzymać cel 1,5°C i chronić najbardziej narażone społeczności, każde państwo musi zaprzestać budowy nowej infrastruktury opartej na paliwach kopalnych oraz zobowiązać się do sprawiedliwej i równej transformacji prowadzącej do ich całkowitego wycofania”.
Indie (23. miejsce), będące jednym z największych światowych emitentów, należą w tym roku do największych spadkowiczów i plasują się w kategorii „średniej”.
Autor CCPI, Jan Burck (Germanwatch), wyjaśnia:
„Spadek w rankingu wynika z kombinacji kilku czynników. Indie zajmują ostatnie miejsce pod względem trendów emisji, ponieważ w ostatnich latach emisje nieustannie rosły. Jednocześnie zwiększa się zużycie energii. Indie straciły także wiele pozycji w kategorii polityki klimatycznej, głównie z powodu braku planu wycofania węgla lub choćby konkretnej daty odejścia od tego surowca. Jeśli kraj ograniczy budowę nowych elektrowni węglowych i utrzyma obiecujący rozwój energii odnawialnej, może ponownie osiągnąć znacznie lepszy wynik w kolejnym rankingu”.
Szczegóły: https://ccpi.org/
Indeks Efektywności Działań w Zakresie Zmian Klimatu (CCPI), publikowany przez Germanwatch i NewClimate Institute, to ranking obejmujący 63 kraje oraz całą Unię Europejską, które łącznie odpowiadają za ponad 90% globalnych emisji gazów cieplarnianych. W ocenie uwzględniono cztery kategorie: emisje gazów cieplarnianych (40%), energia odnawialna (20%), zużycie energii (20%), polityka klimatyczna (20%).
Ostatnia kategoria opiera się na ocenach ekspertów z organizacji i ośrodków analitycznych w poszczególnych krajach. W tworzeniu tegorocznego indeksu uczestniczyło około 450 ekspertów. W kategoriach emisji, energii odnawialnej i zużycia energii oceniane jest również, w jakim stopniu państwa podejmują działania zgodne z porozumieniem paryskim. Dzięki temu CCPI stanowi ważne narzędzie naukowe, zwiększające przejrzystość międzynarodowej polityki klimatycznej i umożliwiające porównanie wysiłków poszczególnych krajów w ochronie klimatu.
Indeks jest publikowany corocznie od 20 lat i szeroko wykorzystywany w polityce, nauce oraz na rynku finansowym. Ze względu na istotne zmiany retrospektywne w danych dla niektórych krajów, tegoroczna edycja CCPI jest porównywalna z wcześniejszymi latami tylko w ograniczonym zakresie.
Kontakt dla mediów
- Germanwatch:
Jan Burck – +49 177 888 92 86, burck@germanwatch.org
Thea Uhlich – +49 170 989 73 67 (prosimy o kontakt przez Signal) – obecna na COP od 17 listopada, uhlich@germanwatch.org
- Biuro prasowe Germanwatch:
Stefan Küper – +49 151 252 110 72 (prosimy o kontakt przez Signal) – obecny na COP od 17 listopada, kueper@germanwatch.org
Katarina Heidrich – +49 151 742 968 18, heidrich@germanwatch.org
E-mail biura prasowego: presse@germanwatch.org
- NewClimate Institute:
Niklas Höhne – +49 173 715 2279 – obecny na COP, n.hoehne@newclimate.org
Victoria Fischdick – +49 30 208 49, v.fischdick@newclimate.org
