Poniżej znajduje się oświadczenie sekretarza wykonawczego ONZ ds. zmian klimatu Simona Stiella w sprawie publikacji raportu podsumowującego dotyczące ustalonych na szczeblu krajowym wkładów, opublikowanego 28 października 2025 r.
Nagranie audio streszczenia odczytanego oświadczenia jest dostępne poniżej:
Wkraczamy w nową erę działań i ambicji w dziedzinie klimatu. Kraje wyznaczają krajowe cele klimatyczne – i plany ich osiągnięcia – które różnią się pod względem tempa i skali od tych, które pojawiły się wcześniej.
Dziesięć lat po przyjęciu porozumienia paryskiego możemy powiedzieć po prostu – przynosi ono prawdziwy postęp. Musi ona jednak działać znacznie szybciej i bardziej sprawiedliwie, a to przyspieszenie musi rozpocząć się już teraz.
Skala i dotkliwość kryzysu klimatycznego nigdy nie była bardziej wyraźna. Brutalne susze, powodzie, burze i pożary spowodowane zmianami klimatycznymi każdego roku coraz mocniej uderzają w każdy kraj, rujnując miliony istnień ludzkich i niezbędną infrastrukturę, odrywając PKB i podnosząc ceny.
Jednocześnie możliwości związane z działaniami na rzecz klimatu są ogromne.
Korzyści dla tych, którzy podejmują zdecydowane działania na rzecz klimatu, mierzą się milionami nowych miejsc pracy i bilionami nowych inwestycji. Wraz ze wzrostem skali globalnego przejścia na czystą energię, dywidendy, które nastąpią, będą jeszcze większe, ponieważ działania na rzecz klimatu staną się motorem wzrostu gospodarczego i zatrudnienia w XXI wieku.
Logika rynkowa podpowiada, że przejście na czystą energię będzie kontynuowane na dużą skalę i w dużym tempie. Jednak sprawiedliwa globalna transformacja – w ramach której każdy kraj czerpie korzyści z czystej energii i odporności na zmiany klimatu – wymaga jasnych polityk i planów we wszystkich krajach i sektorach, a także większego wsparcia dla wielu krajów, zwłaszcza tych, które w najmniejszym stopniu przyczyniły się do wywołania globalnego kryzysu.
Dzisiejsze sprawozdanie podsumowujące NDC zawiera cenne nowe dane, zarówno na temat poczynionych postępów, jak i głównych wyzwań, które nadal pozostają do rozwiązania, chociaż dane te ograniczają się do tych krajowych planów klimatycznych, które zostały formalnie przedłożone do dnia 30 września.
Zaczynając od pierwszego:
ta nowa generacja wkładów na poziomie krajowym wykazuje zasadniczą zmianę pod względem jakości, wiarygodności i zakresu ekonomicznego.Wkłady na poziomie krajowym
w coraz większym stopniu reagują na globalny przegląd, przy czym 88 proc. krajów stwierdziło, że ich ustalone na poziomie krajowym wkłady zostały oparte na wynikach podatku od towarów i usług, a 81 proc. wskazało konkretnie, w jaki sposób tak się stało.
Kraje w coraz większym stopniu przyjmują podejście obejmujące całą gospodarkę i całe społeczeństwo, przy czym 89% z nich zawiera cele ogólnogospodarcze.
Przystosowanie się do zmiany klimatu i odporność stają się coraz ważniejsze. Prawie trzy czwarte (73 %) nowych wkładów na poziomie krajowym zawiera elementy związane z przystosowaniem się do zmiany klimatu.
Strony – zwłaszcza z małych rozwijających się państw wyspiarskich – również w coraz większym stopniu uwzględniają straty i szkody jako podstawowy element swoich ustalonych na poziomie krajowym wkładów.
Poczyniono również znaczne postępy w zakresie włączania do ustalonych na poziomie krajowym wkładów elementów dotyczących płci, zaangażowania zainteresowanych stron i młodzieży, sprawiedliwej transformacji, roli lasów i oceanów oraz art. 6 – rynków uprawnień do emisji dwutlenku węgla.
Przedłożone wkłady są zasadniczo zgodne z liniową trajektorią od celów na 2030 r. do długoterminowych celów zerowej emisji netto.
Chociaż przestrzegamy przed wyciąganiem globalnych wniosków z tego raportu, nadal zawiera on pewne zielone pędy dobrych wiadomości: kraje czynią postępy i wyznaczają wyraźne kroki w kierunku zerowej emisji netto.
Wiemy również, że zmiany nie są liniowe i że niektóre kraje mają historię nadmiernych wyników.
Jesteśmy również świadomi, że zestaw danych zawartych w dzisiejszym sprawozdaniu daje dość ograniczony obraz, ponieważ syntetyzowane w nim NDC odpowiadają za około jedną trzecią światowych emisji.
Aby zapewnić szerszy obraz globalnych postępów przed COP30, przeprowadziliśmy kilka dodatkowych obliczeń, które obejmują również nowe wkłady lub cele przedłożone lub ogłoszone do publikacji niniejszego raportu, w tym na szczycie klimatycznym Sekretarza Generalnego w Nowym Jorku.
Ten szerszy obraz, choć wciąż niepełny, pokazuje, że globalne emisje spadną o około 10% do 2035 r.
Dzięki współpracy klimatycznej zwołanej przez ONZ i wysiłkom krajowym, ludzkość po raz pierwszy wyraźnie zakrzywia krzywą emisji w dół, choć wciąż nie jest wystarczająco szybka.
Tak więc, chociaż kierunek podróży poprawia się z każdym rokiem, istnieje poważna potrzeba przyspieszenia i pomocy większej liczbie krajów w podejmowaniu bardziej zdecydowanych działań na rzecz klimatu.
Właśnie dlatego w porozumieniu paryskim przewidziano mechanizm zapadkowy, który ma na celu dalsze zwiększanie ambicji klimatycznych, aż wspólnie będziemy na dobrej drodze do uniknięcia najgorszych skutków klimatycznych poprzez ograniczenie ocieplenia do 1,5°C w tym stuleciu, zgodnie z wymogami nauki.
Nauka jest równie jasna, że temperatury absolutnie mogą i muszą zostać obniżone do 1,5°C tak szybko, jak to możliwe po każdym tymczasowym przekroczeniu, poprzez znaczne zwiększenie tempa na wszystkich frontach.
To przyspieszenie musi zacząć się już teraz. Dla wielu osób potrzebne będzie znacznie większe wsparcie, zwłaszcza dla tych, którzy w najmniejszym stopniu przyczynili się do tego globalnego kryzysu.
Ale nie zaczynamy od zera. Powinniśmy czerpać zachętę i impuls z ogromnych ruchów w realnej gospodarce, a w szczególności z ogromnych inwestycji w czystą energię w prawie wszystkich głównych gospodarkach.
Na przykład z najnowszych danych wynika, że odnawialne źródła energii wyprzedziły w tym roku węgiel jako największe źródło energii na świecie.
Z najnowszej historii, pokazując, jak szybko rzeczy mogą się zmieniać, i to zmieniać się szybciej.
Boom na czystą energię, infrastrukturę i wydajne, oparte na danych, innowacyjne technologie potrzebne do połączenia ich z naszym codziennym życiem, może przewyższyć wszystko, co widzieliśmy wcześniej.
Tak więc szerszy obraz jest taki, że świat już teraz płaci ogromną cenę za globalne ocieplenie, ale który również zbliża się do pozytywnych punktów zwrotnych w gospodarce – w kierunku bezpieczniejszego, zdrowszego i bogatszego świata, zasilanego czystą energią i odpornością na zmiany klimatu.
A więc teraz czas na COP30 i na to, aby świat zareagował i pokazał, w jaki sposób zamierzamy przyspieszyć. Musi ona zrobić trzy rzeczy:
musi wysłać jasny sygnał: narody są nadal w pełni zaangażowane we współpracę w dziedzinie klimatu, ponieważ współpraca ta działa, ale musi działać szybciej, a to oznacza osiągnięcie konkretnych i zdecydowanych wyników we wszystkich kluczowych kwestiach.
Musi on przyspieszyć jego wdrażanie we wszystkich sektorach wszystkich gospodarek i we wszystkich częściach porozumienia paryskiego.
Musi też łączyć działania na rzecz klimatu z życiem ludzi, aby zapewnić wszystkim udział w ogromnych korzyściach, jakie z nich płyną.
Nadal uczestniczymy w wyścigu, ale aby zapewnić wszystkim ośmiu miliardom ludzi planetę nadającą się do życia, musimy pilnie przyspieszyć tempo podczas COP30 i każdego kolejnego roku.
